Słownik pojęć IT

Artificial General Intelligence – ogólna sztuczna inteligencja, hipotetyczny system AI o zdolnościach poznawczych porównywalnych z człowiekiem, potrafiący rozwiązywać dowolne zadania intelektualne.

Artificial Intelligence (sztuczna inteligencja) – dziedzina informatyki zajmująca się tworzeniem systemów zdolnych do wykonywania zadań wymagających ludzkiej inteligencji, np. rozumienia języka, rozpoznawania obrazów czy podejmowania decyzji.

Application Programming Interface – interfejs programowania aplikacji, który umożliwia komunikację między różnymi systemami i aplikacjami.

Część aplikacji działająca po stronie serwera, odpowiedzialna za logikę biznesową, bazę danych i przetwarzanie danych.

Program komputerowy prowadzący rozmowę z użytkownikiem w języku naturalnym – wykorzystywany w obsłudze klienta, sprzedaży i automatyzacji procesów na stronach i w sklepach internetowych.

Model konwersacyjnej sztucznej inteligencji opracowany przez OpenAI, oparty na architekturze GPT, potrafiący generować tekst, tłumaczyć, pisać kod i odpowiadać na pytania.

Content Management System – system zarządzania treścią, np. WordPress, umożliwiający łatwe tworzenie i edycję zawartości strony.

Widzenie komputerowe – dziedzina AI zajmująca się analizą i rozumieniem obrazów oraz wideo przez komputery, np. rozpoznawanie produktów, osób czy tekstu na zdjęciach.

Customer Relationship Management – system do zarządzania relacjami z klientami, śledzenia kontaktów i procesów sprzedażowych.

Cascading Style Sheets – język arkuszy stylów używany do opisywania wyglądu i formatowania dokumentów HTML.

Uczenie głębokie – poddziedzina uczenia maszynowego wykorzystująca wielowarstwowe sieci neuronowe do analizy złożonych danych, takich jak obrazy, mowa czy tekst.

Domain Name System – system tłumaczący nazwy domen (np. 4dc.pl) na adresy IP serwerów.

Unikalna nazwa identyfikująca stronę internetową w sieci, np. 4dc.pl. Składa się z nazwy i rozszerzenia (.pl, .com).

Handel elektroniczny – sprzedaż produktów lub usług przez internet za pomocą sklepów internetowych.

Wektorowa reprezentacja danych (np. tekstu, obrazu) w przestrzeni liczbowej, używana przez modele AI do porównywania podobieństwa treści – podstawa wyszukiwania semantycznego i systemów RAG.

Dostrajanie modelu AI – proces dodatkowego trenowania gotowego modelu na własnych danych, aby lepiej dopasować go do konkretnego zastosowania lub branży.

Szkielet programistyczny dostarczający gotowe komponenty i strukturę do budowy aplikacji, np. React, Laravel, Vue.

Część aplikacji widoczna dla użytkownika – interfejs graficzny, z którym użytkownik bezpośrednio wchodzi w interakcję.

File Transfer Protocol – protokół do przesyłania plików między komputerem a serwerem hostingowym.

Generatywna sztuczna inteligencja – modele AI tworzące nowe treści: tekst, obrazy, dźwięk, wideo czy kod, na podstawie wzorców wyuczonych z danych treningowych.

Generative Pre-trained Transformer – rodzina dużych modeli językowych opartych na architekturze Transformer, specjalizujących się w generowaniu i rozumieniu tekstu.

Zjawisko, w którym model AI generuje treści brzmiące wiarygodnie, lecz nieprawdziwe lub niezgodne z faktami. Jedno z głównych wyzwań wdrażania AI w biznesie.

Usługa udostępniania miejsca na serwerze, gdzie przechowywane są pliki strony internetowej, aby była dostępna online.

HyperText Markup Language – język znaczników używany do tworzenia struktury stron internetowych.

Bezpieczna wersja protokołu HTTP, szyfrująca dane przesyłane między przeglądarką a serwerem za pomocą certyfikatu SSL.

Język programowania używany do tworzenia interaktywnych elementów na stronach internetowych i aplikacjach webowych.

Strona docelowa – pojedyncza strona zaprojektowana w celu konwersji odwiedzających, np. pozyskania leadów lub sprzedaży.

Popularny framework PHP do budowy aplikacji webowych, oferujący elegancką składnię i bogaty ekosystem narzędzi.

Large Language Model – duży model językowy wytrenowany na ogromnych zbiorach tekstu, potrafiący rozumieć i generować język naturalny (np. GPT, Claude, Gemini, Llama).

Uczenie maszynowe – gałąź AI, w której algorytmy uczą się rozwiązywać zadania na podstawie danych, bez konieczności jawnego programowania każdej reguły.

System zarządzania relacyjnymi bazami danych, powszechnie używany w aplikacjach webowych.

Natural Language Processing – przetwarzanie języka naturalnego, dziedzina AI zajmująca się analizą, rozumieniem i generowaniem ludzkiego języka przez komputery.

Język programowania po stronie serwera, szeroko stosowany do tworzenia dynamicznych stron i aplikacji webowych.

Otwartoźródłowa platforma e-commerce do tworzenia profesjonalnych sklepów internetowych.

Polecenie lub zapytanie przekazywane modelowi AI w formie tekstu, na podstawie którego generuje on odpowiedź. Jakość promptu bezpośrednio wpływa na jakość wyniku.

Inżynieria promptów – sztuka projektowania i optymalizacji zapytań do modeli AI w celu uzyskania najlepszych, najbardziej precyzyjnych i powtarzalnych odpowiedzi.

Retrieval-Augmented Generation – technika łącząca wyszukiwanie informacji w bazie wiedzy z generowaniem odpowiedzi przez LLM. Pozwala budować chatboty odpowiadające na podstawie własnych danych firmy.

Biblioteka JavaScript stworzona przez Facebook do budowy interfejsów użytkownika w aplikacjach webowych.

Projektowanie responsywne – technika tworzenia stron, które automatycznie dostosowują się do różnych rozmiarów ekranów.

Search Engine Optimization – optymalizacja strony pod kątem wyszukiwarek, aby osiągnąć wyższe pozycje w wynikach Google.

Modele obliczeniowe inspirowane budową ludzkiego mózgu, złożone z połączonych ze sobą sztucznych neuronów. Stanowią fundament nowoczesnych systemów AI i deep learningu.

Secure Sockets Layer – certyfikat bezpieczeństwa szyfrujący połączenie między przeglądarką a serwerem (widoczny jako kłódka w przeglądarce).

W kontekście AI – najmniejsza jednostka tekstu przetwarzana przez model językowy (fragment słowa, słowo lub znak). Limity i koszty LLM są zwykle rozliczane w tokenach.

Architektura sieci neuronowej wprowadzona przez Google w 2017 r., stanowiąca podstawę nowoczesnych modeli AI, takich jak GPT, BERT czy Claude.

User Interface – interfejs użytkownika, czyli wizualna warstwa aplikacji, z którą użytkownik wchodzi w interakcję.

User Experience – doświadczenie użytkownika, czyli ogół wrażeń i emocji towarzyszących korzystaniu z produktu cyfrowego.

Progresywny framework JavaScript do budowy interfejsów użytkownika i aplikacji jednostronicowych (SPA).

Wtyczka e-commerce dla WordPress, przekształcająca stronę w pełnoprawny sklep internetowy.

Najpopularniejszy na świecie system CMS, umożliwiający tworzenie stron internetowych bez znajomości programowania.

Extensible Markup Language – język znaczników używany do przechowywania i przesyłania danych w ustrukturyzowany sposób.